كه عدد آنها به هشتاد و دو مىرسد و از جملهء آنهاست : ملاذ و بشرى در فقه و كتاب شواهد القرآن ، و عين العبرة فى غبن العتره « 1 » و الاختيار فى ادعية الليل و النهار ، و نور الأقاحى النجديه ، و الأزهار فى شرح لامية المهيار ، و عمل اليوم و الليله ، و كتاب بناء المقالة العلوية فى نقض الرسالة العثمانيه . فقير گويد كه رسالهء عثمانيه « 2 » از تأليفات جاحظ است ، و ابو جعفر اسكافى معتزلى نيز ردى بر آن نوشته در زمان خود جاحظ ، و شيخ مفيد رحمه الله نيز ردى بر آن نوشته . و كتاب بناء المقالة العلويه را اين احقر در كتابخانهء شيخ خود محدّث نورى - نوّر الله مرقده - ديدم كه به خط تلميذش شيخ حسن بن داود صاحب رجال معروف بود و بر سيّد مؤلّف قرائت كرده بود و به خط سيد تعليقاتى بر آن بود . و بدان كه ، اين سيد بزرگوار اوّل كسى است كه نظر كرد در رجال و متعرّض شد از براى كلمات ارباب رجال در جرح و تعديل و جمع در متعارضين و فتح اين باب نمود براى علماى بعد از خود ، و هم از مصنفات اوست كتاب حل الاشكال فى علم الرجال و نسخهء اصل آن رسيده به شيخ شهيد ثانى « 3 » و نقل مىفرمايد از آن ، و از او به پسرش شيخ حسن و شيخ حسن او را تحرير و تهذيب فرموده و نام نهاده به تحرير طاووسى . و نيز بدان كه ، در مباحث فقه و رجال ابن طاووس هرگاه گفته شود ، اين سيد جليل مراد است چنان كه در كتب دعوات و مصابيح اگر ابن طاووس گفته شود مراد برادر او سيد رضى الدين على بن طاووس است . و در « ضا » گفته كه ،

--> 2 . شرف الدين محمد ؛ 3 . عز الدين حسن . و او والد مجد الدين محمد است كه سيدى جليل بوده و به نزد هلاكو خان رفت و كتاب بشارت را براى او تصنيف كرد ، و به جهت خاطر او سالم ماند حله و نيل و مشهدين شريفين از قتل و نهب . كذا قال صاحب عمدة الطالب . و قال صاحب النخبة فى تاريخ وفات السيد جمال الدين احمد رحمه الله . فقيه اهل البيت ذو الشمائل ، هو ابن طاووس ابو الفضائل هو ابن موسى شيخ بن داوود : فى باخع ( 673 ) مضى إلى الخلود ( منه رحمه الله ) ( 1 ) . با تحقيق آقاى ارگانى چاپ شده است ( 2 ) . نام ديگر آن ، مقالات العثمانيه است ، خطى ؛ كتابخانه كوپرپلى 815 به نوشتهء مسعودى ، متكلمان شيعى همچون ابو عيسى وراق و غير او در نقض اين رساله ، رسائلى نوشته‌اند . ر . ك : مروج الذهب ، ج 3 ، ص 203 ، چاپ عبد السلام هارون ، مصر ، ص 1900 ؛ زندگى و آثار جاحظ ، ص 74 ( 3 ) . ر . ك : بحار الأنوار ، ص 108 و 154